Commodore 1541-II okuma hatası: VIA çipi mi, mekanik mi?

Merhaba amigacoder78, öncelikle geçmiş olsun. 1541-II'de bu tarz sorunlar genelde mekanik veya hizalama kaynaklı oluyor, ama VIA çipleri de (özellikle 6522) ısındığında veya pinlerinde soğuk lehim olduğunda benzer belirtiler verebiliyor. Benim önerim şu: Önce sürücünün kendi kendini test modunu dene. 1541-II'de test moduna girmek için sürücüyü kapat, üzerindeki jumper'lardan 'Test' pinini bul (genelde J1 veya J2 civarında), bu pini kısa devre yap ve aç. Eğer sürücü düzgün çalışıyorsa, motor döner ve head step motoru ileri geri hareket eder. Bu testi yaparken head'in track 0'ı bulup bulmadığını da gözlemle. Eğer test modunda her şey normal görünüyorsa, sorun büyük ihtimalle okuma kafasının hizasında veya disketin kendisinde değil, elektronikte olabilir. VIA çiplerinin pinlerine dokunarak sıcaklık kontrolü yap, aşırı ısınan bir çip varsa soğuk lehim olabilir. Ayrıca, sürücüyü açarken güç kaynağındaki kondansatörleri de kontrol et, çünkü 1541-II'deki 5V hattındaki dalgalanmalar da okuma hatalarına neden olabilir.

joyranger45'in dediği test modu kesinlikle ilk adım olmalı. Benzer bir sorunu geçen yıl ben de yaşadım, test modunda her şey normaldi ama okuma yapmıyordu. Sonunda sorunun head'i track 0'a getiren mekanizmada olduğunu buldum. 1541-II'de track 0 sensörü optik bir sensördür ve zamanla tozlanabiliyor. Bu sensörü kontrol et, üzerinde biriken toz veya gres, sensörün çalışmasını engelleyebilir. Ayrıca head'in üzerindeki kabloların (flat cable) soketlerini kontrol et, oksitlenme veya gevşek temas olabilir. Benim sürücümde flat cable'ın bir pini kırılmıştı, lehimleyerek çözdüm. Eğer sensör ve kablo sağlamsa, bir de sürücünün RPM ayarını kontrol et. 1541-II'de motor hızı ayarı, kart üzerindeki potansiyometre ile yapılır, bu ayar bozuksa okuma hataları kaçınılmaz olur. Bir osiloskopun varsa, motor sürücü devresindeki sinyalleri ölçerek daha net bilgi edinebilirsin.

Selam amigacoder78, ben de bir şeyler ekleyeyim. VIA çipi ihtimalini göz ardı etme, ama önce basit şeyleri ele. 1541-II'deki 6522 VIA çipleri, özellikle UD6 (şu anda tam hatırlamıyorum ama genelde soldaki) okuma yazma işlemlerinde kritik rol oynar. Eğer bu çipin pinlerinde soğuk lehim varsa, veri yolu hataları oluşur ve disket okunmaz. Bir multimetre ile çipin VCC ve GND pinlerini ölç, 5V'u doğru alıyor mu bak. Ayrıca, çipin üzerine hafifçe bastırarak (sürücü açıkken) okuma yapmayı dene, eğer bastırınca okuma düzeliyorsa soğuk lehim veya soket temas sorunu var demektir. Bunun dışında, sürücünün ROM sürümünü de kontrol et. 1541-II'de bazı ROM sürümlerinde bilinen hatalar var, özellikle 1541-II'nin erken üretimlerinde okuma hatalarına neden olan bir ROM hatası mevcut. Eğer ROM çipini söküp programlayabilecek birine ulaşabiliyorsan, güncel bir ROM ile değiştirmeyi düşün. Ama önce dediğim gibi basit kontrolleri yap, çoğu zaman sorun mekanik veya temas kaynaklı oluyor.

Dostlar, bence bir de disketin kendisini sorgulamak lazım. amigacoder78, hangi disketleri denedin? Eğer orijinal bir oyun disketi kullanıyorsan, kopya koruma yöntemleri (örneğin birçok oyunda kullanılan özel track formatları) sürücünün okuma kafasının hizasına çok duyarlıdır. Eğer sürücünün hizası bozuksa, orijinal disketler okunmaz ama kendi formatladığın boş disketler belki okunur. Bunu test etmek için, sürücüyle birlikte gelen bir format disketi veya herhangi bir boş disketi sürücüde formatla, sonra bu diskete bir şeyler yazıp okumayı dene. Eğer formatlama ve yazma işlemi sorunsuzsa, okuma kafası büyük ihtimalle sağlamdır ve sorun hizadadır. Hizalama ayarı için özel bir alignment disketi ve osiloskop gerekir, ama önce şansını dene. Ayrıca, sürücünün step motorunun milleri üzerinde birikmiş eski gres, hareketi yavaşlatabilir ve track atlamalarına neden olabilir. Step motorun milini ve vidalı mekanizmayı temizleyip hafifçe yağlayın (tavsiye: silikon bazlı gres). Bu işlemden sonra test modunu tekrar dene.

Sonunda çözdüm beyler! Herkese çok teşekkür ederim, özellikle joyranger45 ve glitchcoder27'in yönlendirmeleri işe yaradı. Sorunun kaynağı, track 0 optik sensörünün üzerinde biriken toz ve gres karışımıymış. Sensörü temizledikten sonra sürücü anında düzgün okumaya başladı. Ayrıca synthdrifter49'in önerdiği gibi step motor mekanizmasını da temizleyip silikon gresle yağladım, artık her şey pürüzsüz çalışıyor. VIA çipleri sağlam çıktı, ama yine de pinlerine soğuk lehim kontrolü yaptım, bir sorun yoktu. Şimdi tüm disklerimi yedekliyorum. Bu güzel topluluğa tekrar teşekkürler, iyi ki varsınız!