Amiga 500'deki kondansatörler: Değiştirmek şart mı, yoksa 'çalışıyorsa dokunma' mı?

Öncelikle hayırlı olsun kanka, güzel bir makine bulmuşsun. Renkli bant sorunu genelde soğuk lehim veya zayıf güç kaynağı kaynaklı olur, ama kondansatörler de suçlu olabilir. Amiga 500 anakartlarında özellikle güç regülatörü çevresindeki ve video çıkışındaki elektrolitik kondansatörler yıllar içinde kuruyup değer kaybeder. Bu da ekranda renk bozulmalarına, kararsızlıklara yol açabilir. Bence en mantıklısı şu: önce güç kaynağını test et, 5V ve 12V hatlarını ölç. Eğer güç kaynağı sağlamsa, kondansatörleri değiştirmeye başlayabilirsin. Ama 'çalışıyorsa dokunma' diyenlere kulak asma, çünkü bu kondansatörler zamanla sızıntı yapıp anakart izlerini çürütebilir. Özellikle CXA1145 video encoder yakınındaki küçük elektrolitikler riskli. Değişim için 25V 100uF, 16V 10uF gibi standart değerler yeterli, orijinaline sadık kal. Lehim tecruben varsa ve ince uçlu bir havyan ile kaliteli bir sökme fitili kullanırsan bu işi halledebilirsin. Önemli olan anakartı aşırı ısıtmamak ve polariteye dikkat etmek. Kolay gelsin!

Hocam bu işin şakası yok, ben geçen sene bir Amiga 600 aldım, görünüşte tertemizdi ama açınca anakartın altında korozyon başlamıştı. Neyse ki erken fark ettim, temizleyip kondansatörleri değiştirdim. O yüzden 'çalışıyorsa dokunma' lafına itibar etme. Amiga 500'de özellikle iki kondansatör grubu kritik: biri güç girişi yakınındaki büyük filtre kondansatörleri, diğeri ise video çıkışındaki küçük elektrolitikler. Bu ikinci grup sızıntı yapmaya çok meyilli. Ayrıca renkli bant sorunu için bir de CIA çipleri ve Denise çipinin soketlerini kontrol etmeni öneririm, çünkü soketlerde oksitlenme de benzer belirtiler verir. Kondansatör değişimine gelince, ben genelde hepsini değiştiriyorum, sayıları az zaten. Ama önce anakartın revizyonunu tespit et, çünkü bazı revizyonlarda farklı değerler var. İnternetten 'Amiga 500 capacitor map' diye aratırsan şemaları bulursun. Lehim işini yaparken eski lehimi iyi temizle, yoksa yeni lehim tutmaz. Bir de kaliteli bir flux kullan, işini çok kolaylaştırır.

Selamlar, ben de bu işi birkaç kez yaptım, tecrübelerimi aktarayım. Öncelikle şunu söyleyeyim: Amiga 500 anakartlarında kullanılan kondansatörler genelde Tayvan malı, ömürleri 20-30 yıl falan. Senin makine muhtemelen 30+ yaşında, yani değişim zamanı gelmiş. Renkli bant sorunu da büyük ihtimalle video çıkışındaki kondansatörlerin zayıflamasından kaynaklanıyor. Ama emin olmak için bir osiloskop veya en azından multimetre ile ESR ölçümü yapabilirsin. ESR değeri yüksekse kondansatör ölmüş demektir. Değişim sırasında dikkat etmen gereken birkaç nokta var: 1) Kondansatörlerin bacaklarını keserken anakartın altındaki izlere zarar verme. 2) Yeni kondansatörleri takarken polariteye çok dikkat et, ters takarsan patlar. 3) Lehimleme sonrası anakartı izopropil alkol ile temizle, özellikle flux kalıntılarını iyice süpür. 4) İşlem sonrası ilk açılışta güç kaynağını kısa devre korumalı bir prizden geçir, güvenlik önlemi olsun. Ben şahsen hepsini değiştirdim, şu an makine sorunsuz çalışıyor. Ayrıca eğer anakartında Varta batarya varsa (genelde Amiga 500'de yok ama bazı revizyonlarda olabiliyor) onu da sökmeni öneririm, sızıntı yapıp anakartı yiyebilir. Kolay gelsin!

Herkese çok teşekkürler, gerçekten çok faydalı bilgiler verdiniz. Özellikle copperghost45'in güç kaynağı önerisi ve pixeldigger80'in ESR ölçümü tavsiyesi işime yaradı. Sonunda cesaretimi topladım ve kondansatörleri değiştirdim. Anakart revizyonu 6A'ymış, internetten kapasitör haritasını buldum, hepsini 105 derece uzun ömürlü elektrolitiklerle değiştirdim. Varta batarya yoktu zaten, ama yine de anakartı kontrol ettim, herhangi bir sızıntı izi yoktu. Şimdi makine açılışta ilk denemede tertemiz görüntü veriyor, renkli bant sorunu tamamen kayboldu. Ayrıca güç kaynağını da açıp içini temizledim, voltajları ölçtüm, 5.05V ve 11.9V gayet stabil. Demek ki sorun gerçekten kondansatörlerdeymiş. Bu işi yapmadan önce 'çalışıyorsa dokunma' diyenlerin lafına kalsaydım, ileride anakartı çöpe atabilirdim. Tekrar teşekkürler, bu forum gerçekten altın değerinde!