ATX PSU'dan 12V ile LED şerit beslerken voltaj düşmesi ve ısınma sorunu

Öncelikle geçmiş olsun, ama panik yok, PSU'n büyük ihtimalle sağlam. Sorun tamamen senin bağlantı yönteminden kaynaklanıyor. 0.5mm² kablo 3A için yeterli gibi görünse de, 3 metre boyunca bu kablonun direnci ciddi bir voltaj düşümüne yol açar. 20 AWG kablonun direnci yaklaşık 33 ohm/km'dir. 3 metrede toplam kablo uzunluğu (gidiş + dönüş) 6 metre yapar, bu da yaklaşık 0.2 ohm direnç demek. 3A akımda bu, V = I * R formülüne göre 0.6V düşüm yapar. Ama sen 2.3V düşüm görüyorsun, bu da şeritlerin kendi bakır yollarının direncinden kaynaklanıyor. SMD 5050 şeritlerde genellikle 1 metre başına 1.5-2 ohm direnç olur, 3 metrede 6 ohm'a yaklaşır. Bu durumda şeridin sonuna doğru voltaj düşmesi kaçınılmaz.

Asıl kritik nokta şu: Şeritleri seri bağlamışsın. Yani akım tüm şerit boyunca aynı, ama her metre farklı direnç oluşturuyor. Bu yüzden şeridin başlangıcındaki LED'ler daha fazla akım çekmeye çalışıyor ve ısınıyor. Çözüm şu:

1. Şeritleri paralel bağla: Her 1 metrelik şeridi ayrı bir çift kabloyla PSU'nun 12V çıkışına bağla. Böylece her şerit kendi akımını çeker ve voltaj düşümü minimize olur.
2. Daha kalın kablo kullan: En az 1.5mm² (16 AWG) veya 2.5mm² (14 AWG) kablo kullan. Özellikle ana hat için 2.5mm² ideal.
3. Şeritlerin başlangıcına ek besleme noktaları ekle: 3 metrelik şeridi ikiye bölüp ortadan besleyebilirsin.

PSU'da kondansatör değişimi gerekmez, bu bir arıza değil. Ayrıca PSU'yu açarken PS_ON'u toprağa bağlaman doğru, ama yük altında fan sesi normal. Bir de şeritlerin ısınmasını önlemek için alüminyum profil kullanmanı öneririm. Şimdi bağlantıları düzelt, voltajı tekrar ölç; sonunda en fazla 11.5V'a düşecektir, ki bu LED'ler için kabul edilebilir.

Kanka, hexking50'nin dediği gibi bağlantı yöntemin hatalı, ama bir de önemli bir detay var: ATX PSU'nun 12V hattı genelde tek bir çıkıştan ibaret değildir. RS-500-PCAR modelinde 12V1 ve 12V2 olmak üzere iki ayrı hat var. Etikette 12V1/18A ve 12V2/18A yazması lazım. Sen muhtemelen tek bir sarı kablodan besleme yapıyorsun, o da hattın birinden. Ama 3A gibi bir akım için bu sorun değil, yine de yükü iki hatta dağıtabilirsin.

Asıl mesele şu: Şeritlerin ısınması sadece voltaj düşümünden değil, aynı zamanda şerit üzerindeki bakır yolların kesitinin ince olmasından. 5050 şeritlerde bakır yol genelde 1 oz (35 mikron) kalınlığındadır ve 3 metrede direnç birikir. Seri bağlantıda bu dirençler toplanır, bu yüzden ilk bölüm aşırı yüklenir. Paralel bağlantıya geçtiğinde her metre kendi akımını çekeceği için bu sorun büyük ölçüde çözülür.

Ek olarak, PSU'nun çıkışındaki voltajı regüle etmek için bir yük direnci eklemek isteyebilirsin. ATX PSU'lar minimum yük olmadan 12V hattında dalgalanma yapabilir. 3A zaten yeterli bir yük, ama yine de 12V hattına paralel 10 ohm 10W bir direnç bağlarsan daha stabil olur. Ayrıca şeritlerin başına 12V 5A bir sigorta eklemeni öneririm, olası kısa devreye karşı koruma sağlar.

Bir de şeritleri keserken kesim noktalarına dikkat et, bakır yolları zedelememiş ol. Eğer lehimleme yaptıysan, lehim noktalarında soğuk lehim olabilir; bu da direnci artırır. Şimdi bu düzeltmeleri yap, sonucu yaz.

Sorun çözüldü arkadaşlar, herkese çok teşekkürler! Önerileriniz üzerine şeritleri 3 ayrı parçaya bölüp her birini 1.5mm² kablo ile PSU'nun 12V çıkışına paralel bağladım. Ayrıca şeritlerin başlangıcına 12V 5A sigorta ekledim. Şimdi voltaj ölçümü yaptım: şeritlerin başında 12.1V, sonunda 11.8V'a düşüyor, yani sadece 0.3V'luk bir kayıp var ve ısınma tamamen durdu. LED'ler de artık pürüzsüz yanıyor. PSU'da herhangi bir arıza yokmuş, tamamen benim seri bağlantı hatamdan kaynaklanıyormuş. Özellikle hexking50'nin kablo kesiti hesabı çok işime yaradı, joydrifter54'ün sigorta önerisi de güvenlik açısından önemliydi. Bu konuyu okuyan diğer arkadaşlara da tavsiyem: LED şerit projelerinde asla seri bağlantı yapmayın, her metreyi ayrı besleyin. Tekrar teşekkürler, iyi forumlar!