ATX PSU'dan 12V ile eski bir CRT monitörü beslemek mümkün mü? (Sony Trinitron)

Kanka selam, öncelikle sakin ol, bu iş sandığın gibi basit değil. O Sony Trinitron bir SMPS (Switch Mode Power Supply) ile çalışıyor. Yani içinde 220V AC'yi doğrultup DC'ye çeviren, sonra da yüksek frekansta anahtarlayarak CRT'nin ihtiyacı olan yüksek voltajları (örneğin 25kV anot voltajı, 6.3V filaman, 200V video amplifikatör vs.) üreten bir devre var. Senin 12V DC'yi doğrudan bağlaman kesinlikle çalışmaz. Çünkü SMPS'in ön tarafında 220V AC'yi rektifiye edip 300V DC'ye çeviren bir köprü diyot ve büyük bir kondansatör var. 12V'u oraya verirsen ne olur? Diyotlar iletime geçer, kondansatör şarj olmaz, ve devre hiçbir şekilde çalışmaz. Ayrıca ATX PSU'nun 12V hattı, 240W güç için 20A akım sağlayabilir mi? Çoğu 500W ATX PSU'da 12V hattı 18A civarındadır, ama bu monitörün giriş gücü 240W olsa bile gerçekte ortalama 60-70W çeker. Yine de 12V'dan 5-6A gibi bir akım çeker. Ama asıl mesele voltaj seviyesi. Çözüm olarak şunu yapabilirsin: Monitörün içindeki SMPS'in birincil tarafını (rektifiye ve anahtarlama katını) devre dışı bırakıp, 12V DC'yi doğrudan ikincil taraftaki anahtarlama transformatörünün orta ucuna bağlamak gibi bir yöntem var mı? Hayır, bu da olmaz çünkü transformatörün sargıları 300V DC için tasarlandı. En pratik çözüm, 12V DC'den 220V AC üreten bir inverter kullanmak. Piyasada 300W saf sinüs inverterler var, ama bunlar pahalı. Alternatif olarak, 12V ile çalışan eski bir araba TV'si veya 12V girişli bir CRT monitör bulabilirsen (örneğin bazı taşınabilir TV'ler 12V ile çalışıyor) onu kullan. Ama bu Trinitron'u 12V ile beslemek için ciddi bir modifikasyon gerekiyor. Eğer elektronikle aran iyiyse, internette "CRT 12V mod" diye aratabilirsin, bazıları flyback trafosunu 12V ile sürmüş ama bu çok tehlikeli. Yüksek voltaj ve X-ışını riski var. Benim tavsiyem, bu işe kalkışma, ya inverter al ya da monitörü 220V ile kullan.

Dostlar, rambender87'e katılıyorum, ben de aynı şeyi denedim ve sonuç hüsran oldu. Benim elimde de eski bir Samsung SyncMaster 753S vardı, 12V ile beslemeyi denedim, içindeki SMPS'in rektifiye köprüsüne 12V verdim, tabii ki hiçbir şey olmadı, sadece birkaç kondansatör şarj oldu ve devre kapandı. Sonra internette araştırdım, bazıları 12V'u doğrudan anahtarlama IC'sine (genellikle UC3842 veya benzeri) besleyip çalıştırmışlar ama bu çok riskli, çünkü IC'nin besleme voltajı 12V değil, 16-30V arası olabilir. Ayrıca CRT'nin anot voltajı için gerekli olan 25kV'u üreten flyback trafosu, 12V ile sürüldüğünde yeterli enerjiyi üretemez. Benim önerim şu: Eğer gerçekten taşınabilir bir sistem istiyorsan, 12V'dan 220V AC üreten bir inverter kullan. Ama dikkat et, inverterin saf sinüs olması şart değil, çünkü CRT monitörler modifiye sinüs ile de çalışır (benimki çalıştı). Ancak güç olarak en az 300W olmalı, çünkü CRT'ler açılışta ani bir akım çeker (degaussing bobini yüzünden). Ben 150W inverter ile denedim, açılışta sürekli kendini kapattı. 300W ile sorunsuz çalıştı. Ayrıca ATX PSU'nun 12V hattından bu inverteri besleyeceksen, PSU'nun 12V hattının yeterli akımı sağladığından emin ol. 300W inverter, 12V'dan yaklaşık 25A çeker, bu da çoğu ATX PSU'nun 12V hattı için sınırda. O yüzden ya daha yüksek güçlü bir ATX PSU kullan ya da bu iş için ayrı bir 12V akü. Sonuç olarak, monitörü doğrudan 12V ile beslemek mümkün değil, inverter şart. Ben bu şekilde çözdüm, umarım sen de çözersin. Teşekkürler rambender87, iyi ki bu konuyu açmışsın, ben de aynı hatayı yapmadan önce öğrendim.