Selam dostlar, uzun süredir takip ediyorum ama ilk kez konu açıyorum. Elimde 2001 model bir Sony Trinitron G420 var, 19 inç, düz ekran CRT. Birkaç gündür ekranın üst kısmında ince yatay çizgiler oluşuyor ve görüntü zaman zaman sağa-sola kayıyor. Özellikle parlak sahnelerde çizgiler daha belirgin hale geliyor. Monitörü açtığımda ilk 5 dakika sorun yok, sonra başlıyor. İnternette biraz araştırdım, genelde 'vertical deflection' devresi veya güç kaynağı kondansatörleri suçlanıyor. Ama ben tam emin olamadım. Lehimleme konusunda tecrübem var, ancak CRT açmak konusunda ilk defa bu kadar derinlemesine gireceğim. Anakart üzerinde şişmiş kondansatör görmedim ama ölçüm yapmadım. Sizce bu belirtiler hangi bölgeye işaret ediyor? Şişmiş görünmeyen ama kapasitesi düşmüş kondansatörleri değiştirmek mantıklı mı, yoksa önce başka bir şey mi kontrol etmeliyim? Bir de şunu belirteyim: monitörün içindeki yüksek voltaj hattına dokunmadan, sadece anakart üzerindeki düşük voltajlı bölümlerde çalışmayı planlıyorum. Tavsiyelerinizi bekliyorum, şimdiden teşekkürler.
CRT monitörde yatay çizgiler ve görüntü kayması: Kondansatör mü suçlu?
Cevaplar (5)
04.08.2026 13:49
Hocam öncelikle hayırlı olsun, Trinitron G420 güzel makinedir. Belirttiğin belirtiler bana göre güç kaynağındaki (SMPS) çıkış filtre kondansatörlerinin kapasite kaybına işaret ediyor. Özellikle 1000µF ve üzeri 16V-25V arası elektrolitikler, ısındıkça ESR'leri artar ve ripple'a sebep olur. Bu da görüntü kayması ve çizgi şeklinde kendini gösterir. Şişmiş görünmemeleri normal, çünkü üstleri kapalı, dip kısmından şişerler ama gözle anlaşılmaz. Önerim: anakart üzerindeki tüm elektrolitik kondansatörleri (en azından güç kaynağı bölümündekileri) söküp ESR metre ile ölç. Eğer ESR metren yoksa, hepsini aynı kapasite ve voltaj değerlerinde, 105°C serisi (örneğin Panasonic FR veya Nichicon HE) ile değiştir. Zaten 20+ yaşında, hepsini değiştirmek en garantisi. Yüksek voltaj hattına girmeden, anakartın altını üstüne getirip söküp takma işlemi yapabilirsin. Dikkat et, büyük kondansatörlerin deşarj olduğundan emin ol, birkaç dakika bekleyip bir multimetre ile DC voltajı kontrol et.
04.08.2026 14:12
c64hacker19 yazdı:
Şişmiş görünmemeleri normal, çünkü üstleri kapalı, dip kısmından şişerler ama gözle anlaşılmaz.
Bu bilgi çok doğru, katılıyorum. Ayrıca şunu ekleyeyim: görüntü kayması bazen sadece güç kaynağından değil, yatay saptırma (horizontal deflection) devresindeki süpürme kondansatörlerinden de olabilir. Özellikle 'S-cap' denilen polipropilen film kondansatörler zamanla değer kaybeder ve bu da ekranın sol-sağ genişliğinde veya doğrusallığında bozulmalara yol açar. Ama senin belirttiğin kayma ve çizgiler daha çok güç kaynağı ripple'ı gibi duruyor. Bir de şu var: monitörün içini açmadan önce mutlaka ekranı kapatıp 30 dakika bekle, sonra anot kablosunun (kalın siyah kablo) bağlı olduğu vakum tüpünün etrafındaki topraklama klipsini bir uçla şaseye bağlayarak deşarj et. Ama sen zaten anakartta çalışacaksan, o bölgeye hiç dokunma. Anakartı çıkarırken flyback trafosunun üzerindeki yüksek voltaj çıkışına dikkat et, ona temas etme.
04.08.2026 14:57
Bence de kondansatör değişimi ilk adım olmalı. Ama bir de şu var: G420'de bilinen bir sorun, 'vertical deflection' IC'si (genelde STV9379 veya benzeri) üzerindeki soğuk lehim bağlantılarıdır. Monitör ısındıkça lehimler çatlar ve bağlantı kopar, bu da yatay çizgiler (görüntüde ince çizgiler) yapabilir. Anakartı söküp bakarken, özellikle büyük soğutuculu IC'lerin bacaklarını ve çevresindeki dirençlerin lehimlerini büyüteçle kontrol et. Şüpheli gördüğün yerleri taze lehimle yeniden doldur. Ayrıca güç kaynağındaki iki büyük filtre kondansatörünü (genelde 470µF 200V civarı) değiştirirken, orijinal değerlerine sadık kal, yüksek voltajlı olanları bulmak zor olabilir ama internetten sipariş edebilirsin. Benzer bir sorunu ben 2003 model Dell P991'de yaşamıştım, tüm elektrolitikleri değiştirip lehim tazelemiştim, sorun çözülmüştü.
04.08.2026 15:47
Hepinizin dediği gibi kondansatörler ve lehimler öncelikli. Ancak bir detay daha var: G420'de 'geometry' ayarları menüden bozulmuş olabilir mi? OSD'den 'Horizontal Size' veya 'Pin Balance' gibi ayarlar yanlışlıkla değiştiyse, kayma ve çizgiler oluşabilir. Ama bu durumda ısınma ile tetiklenmesi pek olası değil. Yine de konu açılmışken, monitörün içine girmeden önce bir fabrika reseti dene (genelde OSD menüsünde 'Reset' veya 'Degauss' seçeneği olur). Eğer sorun devam ederse, donanıma gir. Ayrıca şunu da unutma: CRT'de çalışırken antistatik bileklik kullan ve lastik tabanlık giy, zemin iyi yalıtımlı olsun. Statik elektrik bileşenlere zarar verebilir. Kolay gelsin.
04.08.2026 18:37
Dostlar, hepinize çok teşekkür ederim. Dediklerinizi tek tek uyguladım. Öncelikle OSD'den fabrika reseti yaptım, sorun düzelmedi. Sonra anakartı söktüm, güç kaynağındaki tüm elektrolitik kondansatörleri (yaklaşık 12 adet) 105°C serisi yenileriyle değiştirdim. Ayrıca actions.php'nin dediği gibi dikey saptırma IC'sinin lehimlerini tazeleyip soğuk lehim şüphesi olan tüm noktaları yeniden lehimledim. Şimdi monitör 2 saattir açık, hiçbir çizgi veya kayma yok. Görüntü kristal netliğinde. Sorun çözüldü, emeği geçen herkese minnettarım. Bu arada, değiştirdiğim eski kondansatörlerin bazılarının dip kısmından hafif şişkin olduğunu fark ettim, yani c64hacker19'in dediği gibi üstten belli olmuyormuş. Tekrar teşekkürler, iyi forumlar!
Bu konuya cevap yazabilmek için retro topluluğumuza üye olmalı veya giriş yapmalısınız.
İlgili Konular & Benzer Paylaşımlar
CRT monitörde ekran titremesi ve yatay çizgiler - Şebeke frekansı mı, kapsam mı?
Kategori: Monitörler
CRT monitörümde yatay çizgiler ve titreme var, kurtarılır mı?
Kategori: Monitörler
CRT monitörde yatay çizgiler ve ekran titremesi: Kondansatörler mi suçlu?
Kategori: Monitörler