CRT monitörde yatay çizgiler ve ekran titremesi: Kondansatörler mi suçlu?

Merhaba copperrebel57, öncelikle geçmiş olsun. Bu belirtiler klasik bir güç kaynağı veya yatay saptırma (horizontal deflection) devresi sorununa işaret ediyor. Kondansatörlerin üstünde şişlik olmaması yanıltıcı olabilir; bazen ESR değerleri bozulur ve şişlik olmadan da arızalanabilirler. Özellikle güç kaynağındaki küçük elektrolitik kondansatörler (10-100 µF arası) ve B+ hattındaki filtre kondansatörleri bu tür titremelere neden olur. Benzer bir sorunu ben de Samsung SyncMaster 753DF'te yaşamıştım, sorun güç kaynağındaki 47µF/50V'luk bir kondansatördü, şişik değildi ama ESR ölçümünde yüksek çıktı. Değiştirince düzeldi. Bir de yatay saptırma devresindeki damper diyotlarını ve transistörü kontrol edin. Ayrıca monitörün içindeki büyük kondansatörlerin ısınması normaldir, ama aşırı ısı varsa fan veya havalandırma deliklerini kontrol edin. Kısaca: ESR metre ile kondansatörleri ölçün, yoksa hepsini değiştirmek en garantisi olur.

Bence de kondansatörler birinci şüpheli, ama bir de şunu düşünün: Yatay saptırma devresindeki 'horizontal output transistor' (HOT) veya 'flyback transformer' kaynaklı olabilir mi? Ekranın üst kısmındaki çizgiler genelde 'vertical collapse' değil, daha çok 'horizontal moire' veya 'ringing' gibi duruyor. Bu, flyback trafonunun veya sürücü katının zayıf olduğunda ortaya çıkar. Ayrıca, ekran tazeleme hızını değiştirmeyi denediniz mi? Bazen monitörün çözünürlüğü ile ekran kartının gönderdiği sinyal uyuşmazlığı da bu tür belirtilere yol açar. Benzer bir olayda benim monitörümde 75Hz yerine 60Hz'e geçince çizgiler kaybolmuştu. Ancak asıl kalıcı çözüm için güç kaynağındaki tüm elektrolitikleri değiştirmenizi öneririm. Özellikle 1000µF üzeri olanlar kritik. Bu arada, monitörü açarken mutlaka deşarj çubuğu kullanın, yüksek voltaj tehlikeli!

Ben de diskcollector98 ve atarihunter52'ye katılıyorum. Kondansatör değişimi ilk adım olmalı. Ama ek olarak, 'vertical output IC' (örneğin TDA8172 veya TDA1675) veya çevresindeki besleme dirençleri de bu tür yatay çizgilere neden olabilir. Bir de 'screen' (G2) ayarını kontrol edin; eğer çok yüksekse, ekranda geri dönüş çizgileri (retrace lines) oluşur. Bu çizgiler ince ve yatay olur, beyaz zeminde belirginleşir. Screen ayarını monitörün arkasındaki flyback trafo üzerindeki potansiyometre ile kısarak deneyebilirsiniz. Ancak dikkatli olun, bu ayarı çok düşürürseniz ekran kararır. Ayrıca, kullanmadığınız bir zamanda monitörü uzun süre açık bırakın, ısınınca mı yoksa hemen mi başlıyor? Bu, termal kaynaklı bir sorun olduğunu gösterir. Eğer ısınınca artıyorsa, lehim noktalarında soğuk lehim olabilir; tüm anakart üzerindeki lehimleri kontrol edin, özellikle flyback trafo ve HOT civarındakileri.

Haklısın, şişlik olmadan da kondansatörler bozulabilir. Ben de segaspecter48'in dediği gibi G2 ayarını ve lehimleri kontrol ederdim. Ama bir de şu var: Philips 107E5 modellerinde bilinen bir sorun, güç kaynağındaki 220µF/400V'luk ana filtre kondansatörünün zamanla kurumasıdır. Bu, ekran titremesine ve çizgilere neden olabilir. Ayrıca, 'B+' regülasyon devresindeki potansiyometreler de aşınmış olabilir. Benim önerim, önce G2 ayarını deneyin, eğer çözülmezse güç kaynağındaki tüm elektrolitikleri (özellikle 47µF, 100µF, 220µF) ve B+ potansiyometresini değiştirin. Eğer elinizde ESR metre varsa, ölçüm yaparak hangilerinin bozuk olduğunu tespit edebilirsiniz. Ayrıca, ekran kartınızın sinyal çıkışını da test edin; başka bir monitörle deneyin. Bazen sorun monitörde değil, VGA kablosunda veya ekran kartında olabilir. Bir de monitörün içindeki kabloları kontrol edin, özellikle flyback trafoya giden kabloların izolasyonu iyi mi?

Sorun çözüldü arkadaşlar, hepinize çok teşekkür ederim! bytecoder60'un dediği gibi G2 ayarını kıstım ve çizgiler kayboldu. Ama titreme hala vardı, sonra güç kaynağındaki 100µF/50V kondansatörü değiştirdim (şişik değildi ama ESR'si yüksekti) ve titreme de düzeldi. Şimdi monitör mükemmel çalışıyor. Özellikle diskcollector98'e ve atarihunter52'ye teşekkürler, verdiğiniz bilgiler çok işe yaradı. Bu arada, monitörü açarken deşarj çubuğu kullandım, gerçekten önemliymiş. Tekrar sağ olun, iyi forumlar!