disket.net Beta
Konu Listesine Dön

CRT monitörde yatay çizgiler ve ekran titremesi - kondansatör mü suçlu?

Monitörler Açılış: 08.08.2026 01:02 51 Görüntülenme
Selam dostlar, uzun süredir sessizce takılıyorum ama artık kafayı yemek üzereyim. Elimde 2001 model bir Philips 107E5 CRT monitör var, masaüstü retro sistemimde kullanıyorum. Geçen hafta aniden ekranın üst kısmında ince yatay çizgiler belirmeye başladı ve görüntü hafifçe titriyor. Özellikle beyaz zeminlerde bu çizgiler daha belirgin. Ayrıca açılışta ekran birkaç saniye içinde normale dönmeden önce ciddi bir 'vınlama' sesi geliyor. Ölü piksel gibi değil, daha çok tarama çizgileri bozulmuş gibi. İnternette araştırdım, çoğu kişi 'kondansatörleri değiştir' diyor ama hangi kondansatörler olduğu konusunda net bir bilgi bulamadım. Lehimleme konusunda tecrübem var, multimetrem de mevcut, ama CRT yüksek voltajlı bir canavar olduğu için önce size danışmak istedim. Bu belirtiler genelde hangi bölümdeki kondansatörlerin şişmesi veya kurumasıyla ilgili olur? Ayrıca güç kaynağı mı yoksa yatay saptırma (horizontal deflection) devresi mi daha olası? Teşekkürler şimdiden.

Cevaplar (4)

Merhaba, öncelikle geçmiş olsun. Anlattığın belirtiler (özellikle üst kısımda yatay çizgiler ve titreme) genellikle yatay saptırma devresindeki (horizontal deflection) B+ voltaj regülasyonu veya dikey saptırma (vertical deflection) çıkış katındaki kondansatörlerin kurumasından kaynaklanır. Philips 107E5'te sıkça rastlanan sorunlardan biri, 2200µF/25V civarındaki dikey saptırma çıkış kondansatörlerinin ESR değerlerinin artmasıdır. Ayrıca güç kaynağındaki birincil taraftaki 47µF/50V ve 100µF/25V gibi küçük elektrolitikler de sorun yaratabilir. Öncelikle monitörü açmadan önce mutlaka deşarj et (anot kablosuna dikkat, 25kV'a yakın voltaj var!). Sonra görsel inceleme yap: şişmiş, tepesi patlamış veya altında kahverengi lekeler olan kondansatörleri değiştir. Eğer görsel bir sorun yoksa, ESR metre ile ölçüm yapmanı öneririm. Yatay saptırma transistörünün (BU2527AF gibi) soğuk lehimlerini de kontrol et. Bu belirtiler genelde dikey devreden kaynaklanır, ama emin olmak için önce B+ voltajını ölç (genelde 100-120V DC civarı olmalı). Kolay gelsin.



Ayrıca açılışta ekran birkaç saniye içinde normale dönmeden önce ciddi bir 'vınlama' sesi geliyor.



Bu 'vınlama' sesi genellikle güç kaynağındaki (SMPS) çalışma frekansının düşmesinden kaynaklanır. Bu da birincil taraftaki 100µF/400V gibi büyük filtre kondansatörünün kapasitesinin düşmesi veya geri besleme devresindeki optokuplörün yıpranması anlamına gelebilir. Ayrıca bahsettiğin yatay çizgiler için dikey saptırma IC'sinin (genelde TDA8172 veya benzeri) besleme pinindeki 100µF/35V kondansatörü değiştirmek işe yarayabilir. Benzer bir sorunu Samsung SyncMaster 753DF'de yaşamıştım, dikey çıkış IC'sinin soğuk lehimleri ve 1000µF/25V kondansatörü değişince düzelmişti. Lehimleme yaparken eski lehimi iyice temizle, kaliteli bir lehim teli kullan. Ayrıca CRT'nin boyun kısmındaki soketleri de kontrol et, bazen oksitlenme de titreme yapabilir. Sonuç olarak önce güç kaynağındaki büyük filtre kondansatörünü değiştir, sonra dikey devreye odaklan.
Beyler, hepinize katılıyorum ama bir noktayı atlamayalım: Bu belirtiler aynı zamanda yatay saptırma devresindeki 'linearity' kondansatörlerinin (genellikle 0.1µF ila 1µF arası, polipropilen film tipi) bozulmasından da kaynaklanabilir. Özellikle üst kısımda çizgiler varsa, bu dikey saptırma bobininin sürücü transistörü veya IC'sinin besleme voltajındaki dalgalanmadan olabilir. Philips 107E5'in servis kılavuzunda (chassis: 17A11) dikey saptırma için TDA4866 kullanılıyor. Bu IC'nin 3. pinindeki (VCC) 220µF/35V kondansatörü ve 7. pinindeki (VFB) 10µF/50V kondansatörü sık sık sorun çıkarır. Ayrıca ekran kartından gelen sinyal kablosunun da sağlam olduğundan emin ol, bazen VGA kablosundaki kırık bir pin de titreme yapabilir. Ben olsam önce güç kaynağındaki ana filtre kondansatörünü (genelde 150µF/400V) değiştirir, sonra TDA4866'nın çevresindeki elektrolitikleri yenilerdim. Ayrıca anot kablosunun bağlantı noktasındaki kauçuk kapağın altında nem birikmiş olabilir, onu da kontrol et. Sonuçta CRT işi ciddi, yüksek voltaj tehlikesine karşı bir elin hep cebinde olsun :)
Herkese çok teşekkürler! Sonunda sorunu çözdüm. Tavsiyeleriniz üzerine önce güç kaynağındaki 150µF/400V ana filtre kondansatörünü değiştirdim, 'vınlama' sesi tamamen kesildi. Ardından dikey saptırma IC'sinin (TDA4866) besleme pinindeki 220µF/35V kondansatörü değiştirince üst kısımdaki yatay çizgiler kayboldu. Ekran artık tertemiz, titreme de yok. Ayrıca siliconlord53'ün dediği gibi anot kablosunun kauçuk kısmını kontrol ettim, hafif nem vardı, temizleyip silikon izole sprey sıktım. Emeği geçen herkese minnettarım, bu forum gerçekten altın değerinde. Retro sistemim yeniden hayat buldu, şimdi sıra ses kartındaki tıklamalarda :) İyi forumlar!

Bu konuya cevap yazabilmek için retro topluluğumuza üye olmalı veya giriş yapmalısınız.

İlgili Konular & Benzer Paylaşımlar

Eski bir Philips 107S CRT monitörde beyaz dikey çizgiler ve tiz ses - kapasitör mü? Kategori: Monitörler
CRT monitörümde beyaz ekran ve yatay çizgiler var, ne yapayım? Kategori: Monitörler
CRT monitörde görüntü kayması ve yanıp sönme (Sony Trinitron G420) Kategori: Monitörler