disket.net Beta
Konu Listesine Dön

Commodore 64 güç kaynağı tamiri: 5V hattı neden 6.5V veriyor? (C64 PSU)

Restorasyon ve Tamir Açılış: 09.08.2026 01:45 67 Görüntülenme
Selam dostlar, uzun süredir sessizce takılıyorum ama artık bir konu açma vakti geldi. Elimde 1984 üretimi, orijinal taş gibi bir Commodore 64 (breadbin) var. Geçen hafta kutusundan çıkardım, güç kaynağını (C64 PSU, muhtemelen 251053-01 modeli) taktım ve makine açılmadı. Multimetre ile ölçüm yaptım; 5V hattında 6.5V, 12V hattında ise 12.8V görüyorum. Biliyorum ki 5V hattının 5.1V'u geçmemesi lazım, yoksa SID ve PLA çipleri yanar. İçini açtım, 7805 regülatörü var ama çıkışı 6.5V gösteriyor. Girişteki büyük filtre kondansatörü (muhtemelen 4700uF/16V) şişmiş ve üzerinde kahverengi lekeler var. Bu kondansatörü değiştirmem mi gerekiyor, yoksa regülatör mü arızalı? Ayrıca bu eski PSU'larda güvenlik açısından başka nelere dikkat etmeliyim? Teşekkürler şimdiden.

Cevaplar (5)

Merhaba, öncelikle geçmiş olsun. Şişmiş kondansatör kesinlikle değiştirilmeli, çünkü ESR'si artmıştır ve regülatörün çıkışında dalgalanmaya neden olur. Ancak 6.5V çıkışı sadece kondansatörden kaynaklanmaz; 7805 regülatörü de arızalı olabilir. Öncelikle giriş voltajını ölçün, 9-12V DC arası olmalı. Eğer giriş normal ama çıkış 6.5V ise regülatörü değiştirmeniz gerekir. Benzer bir sorunu ben de yaşadım; 7805'in yerine yeni bir tane taktım ve 5.02V aldım. Ayrıca eski PSU'larda güvenlik için X2 tipi bir güvenlik kondansatörü (genelde 0.1uF) bulunur, onu da kontrol edin. Eğer çatlamışsa değiştirin. Son olarak, C64'ünüzü açmadan önce PSU'yu mutlaka yüksüz test edin, 5V hattına bir direnç bağlayarak. Kolay gelsin!


joydrifter54 yazdı:

Şişmiş kondansatör kesinlikle değiştirilmeli, çünkü ESR'si artmıştır ve regülatörün çıkışında dalgalanmaya neden olur. Ancak 6.5V çıkışı sadece kondansatörden kaynaklanmaz; 7805 regülatörü de arızalı olabilir.



Katılıyorum, ama bir de şu var: 7805 regülatörünün girişindeki voltajı ölçtünüz mü? Eğer trafo çıkışı yüksekse (örneğin 15V AC) ve regülatörün girişine 20V DC geliyorsa, 7805 zorlanır ve çıkışta regülasyon bozulur. Orijinal C64 PSU'larında trafo çıkışı 12V AC'dir, doğrultulunca yaklaşık 17V DC olur ki bu 7805 için sınırda. Ayrıca 4700uF kondansatörün yanında küçük bir 100nF seramik kondansatör de vardır, onu da değiştirmeyi unutmayın. Benim önerim, PSU'yu tamamen söküp tüm elektrolitik kondansatörleri değiştirmeniz. Bunlar 40 yıllık parçalar, kurumuşlardır. Ayrıca lehim noktalarını kontrol edin, soğuk lehim olabilir. Bu arada 12V hattındaki 12.8V normal, çünkü yüksüz ölçümde biraz yüksek olur.
Selam, ben de bir şeyler ekleyeyim. Bu eski PSU'larda asıl tehlike 5V hattının aşırı yükselmesi değil, 12V hattının 5V hattına karışmasıdır. İçerideki kablo demetinde 5V ve 12V hatları birbirine yakın geçer, eğer lehimlerde kısa devre varsa 12V, 5V hattına biner ve C64'ün içindeki çipleri anında yakar. Bu yüzden 6.5V ölçümü bence bir uyarı işareti. Önce tüm kabloları görsel olarak kontrol edin, özellikle DIN konnektörünün arkasındaki lehimleri. Ayrıca 7805 regülatörünün ayaklarını kontrol edin, toprak hattı (orta pin) iyi lehimlenmiş mi? Ben bir keresinde regülatörün toprak pini kırılmıştı, çıkış 8V veriyordu. Kondansatör değişimi şart, ama regülatörü de yedek parça olarak bulundurun. Bu arada, güvenlik için PSU'yu açıkken asla elle tutmayın, çünkü yüksek voltajlı trafo olabilir. Bir de şu var: Orijinal PSU'nun içinde bir sigorta var (genelde 1A cam sigorta), onu da kontrol edin.
Hepinizin dediği gibi, ama bir detay daha var: 7805 regülatörünün çıkışında 6.5V görmeniz, regülatörün içindeki geçiş transistörünün kısa devre olduğunu gösterir. Bu durumda giriş voltajı doğrudan çıkışa geçer. Kondansatör değişimi yetmez, regülatörü mutlaka değiştirin. Benim önerim, orijinal 7805 yerine daha yeni bir L7805CV kullanmanız. Ayrıca, 4700uF/16V kondansatörü 4700uF/25V ile değiştirin, daha güvenli olur. PSU'yu tamir ettikten sonra, bir test yükü olarak 5V hattına 10 ohm 5W direnç bağlayın ve voltajı ölçün. Eğer 5.1V civarında sabitse sorun çözülmüş demektir. Bu arada, C64'ün içindeki güç regülatörü de 7805 değil, 78S40 anahtarlamalı regülatördür, ama PSU'daki 7805 farklıdır. Son olarak, orijinal PSU'nun kablosunu değiştirmeyi düşünüyorsanız, 18 AWG kablo kullanın, yoksa voltaj düşüşü olur.
Herkese çok teşekkür ederim! Sorunu çözdüm. Şişmiş kondansatörü değiştirdim (4700uF/25V ile) ve 7805 regülatörünü de yenisiyle değiştirdim. Şimdi 5V hattı tam 5.02V veriyor, 12V hattı da 12.6V. Ayrıca lehim noktalarını kontrol ettim, bir soğuk lehim buldum ve onu da tazeledim. C64'ü açtım, ekrana geldi, meşhur 'READY.' yazısını gördüm. İçimde bir nostalji patlaması oldu, çok mutluyum. Önerileriniz sayesinde eski dostumu tekrar hayata döndürdüm. Bu arada, güvenlik için PSU'nun içine bir 1A sigorta ekledim. Tekrar sağ olun, iyi ki varsınız!

Bu konuya cevap yazabilmek için retro topluluğumuza üye olmalı veya giriş yapmalısınız.

İlgili Konular & Benzer Paylaşımlar

Commodore 64'üm Açılmıyor: Ekranda Sadece Siyah Ekran ve Güç LED'i Yanıp Sönüyor Kategori: Restorasyon ve Tamir
Commodore 64'ün SID çipi ses vermiyor, kondansatörler mi suçlu? Kategori: Restorasyon ve Tamir
Amiga 500'de kapasitör patlaması sonrası görüntü gelmiyor, yardım! Kategori: Restorasyon ve Tamir